غدیریۀ احمدی افغانی

غدیریۀ احمدی افغانی

جواد هاشمی تربت

صفرعلی احمدی افغانی از چهره‌های ارزنده و گمنام افغانستان و از شاعران شیعی معاصر است.

او هم شاعر است و هم مناقب‌خوان. مناقب‌‌‌‌‌‌‌‌خوانی یک نوع مدّاحی و ذاکری در آستان حضرات آل الله(علیهم السّلام) است که شعر به صورت دکلمه اجرا می‌شود.

احمدی به برکت همین مناقب‌خوانی محفوظات فراوانی از شاعران فارسی زبان در ذهن و دل دارد و همین امر، سال‌هایی است که توفیق سرودن شعر را نیز برای او به ارمغان داشته است. هنوز مجموعه‌ای از او چاپ نشده است.

ایشان دو نسخه از مجموعه اشعارشان را با خطّ خودشان نوشته و در اختیار این جانب قرار داده‌اند. در سفر اخیرشان نیز همان اشعار را به صورت حروف‌چینی شده از کابل آوردند که اینک در دست مقابله و بازخوانی است و امید می‌رود به زودی و ان شاء الله توسّط انتشارت محمل چاپ شود.

قصیدۀ ذیل در موضوع غدیر و با ردیف «خرابات» در حدود هفتاد بیت، نمونه‌ای از اشعار ایشان است که شاعر دو بار هم تجدید مطلع کرده است:

ای تشنه‌لب بادۀ عرفانِ خرابات!                       خواهی که شوی همدم خاصان خرابات

 همّت طلب از نعرۀ مستان سحرخیز[1]              تا ره دهدت در صف رندان خرابات

 از آینۀ دل بزدا زنگ تعلّق                             تا جان شودت لایق جانان خرابات

 از ما و منی بگذر و از نفس بپرهیز                   کاین هر دو صفت نامده شایان[۲] خرابات

 هر بوالهوسی، مَحرم میخانه نگردد                     هر سر نسزد درخورِ سامان خرابات

 گر در طلب پیر خرابات، خرابی                      دست تو و دامان گدایان خرابات

 درویشی و شاهیّ و فقیریّ و امیری                  یکسان بُوَد اندر بر خوبان خرابات

 آن گونه که بی‌نیش، میسّر نشود نوش                شیرینی وصل است به هجران خرابات

در راه طلب، گام نِه و عذر میاور                        از آبلۀ پای و بیابان خرابات

 گیرم که در این راه به پای دل و جانت              رنجی رسد از خار مغیلان خرابات

 هر چند ببارد به سرت سنگ ملامت                  در کوچه و بازار و خیابان خرابات

 هرگز مکن اندیشه ز غوغای رقیبان                   مردانه بزن در صف رندان خرابات

 احیاگر انفاس هزاران چو مسیحاست                عطر نفس باده‌گساران خرابات

 رمز می و میخانه و می‌خواره و مستی               رطل و قدح و نعرۀ مستان خرابات

 از دیر مغان و مغ و مغبچّه و ساقی                  از شاهد سرمست و غزل‌خوان خرابات

 صهبا و ایاغ و خم و خم‌خانه و ساغر              دردی‌کش و پیمانه و پیمان خرابات

 از قلقل[۳] مینای می و غلغل مستان                    وز عربدۀ باده‌پرستان خرابات

 از بربط و سارنگ[۴] و رباب و دف و تنبور      رقص و غزل و مطرب و الحان خرابات

 از عاشق و معشوقه و دل‌داده و دل‌دار             خورشید رخ و زلف پریشان خرابات

 از سرو قد و سیم سُرین[۵]، ساعد سیمین            دُرج گهر و حقّۀ مرجان خرابات

 از موی میان، میم دهان، نرگس فتّان                  عنّاب لب و پستۀ خندان خرابات

 از غبغب سیمین و بر و دوش و بناگوش         چاه ذقن و سیب زنخدان خرابات

 از نرگس سحّار و از آن طرّۀ طرّار                  وز زنگی خال و صف مژگان خرابات

 از لعل لب و عقرب جرّارۀ[۶] گیسو                  وز خضر خط و چشمۀ حیوان خرابات

 نی محتسب و شیخ و نه زاهد ببرد پی               نه «احمدی» بی‌سر و سامان خرابات

 خورشید می از مشرق ساغر شده طالع               بر مطلع خورشید درخشان خرابات:

 تجدید مطلع:

ای ساقی مه‌طلعت خندان خرابات!                   ده بادۀ نابم زخمستان خرابات

 زان باده که جوشیده به میخانۀ وحدت              مست آمده زو سدره نشینان خرابات

 زان باده که پیش از اثر خلقت آدم                  بنیاد دو عالم شد و بنیان خرابات

 زان باده که آدم شده مسجود ملایک              هم نوح نبی رسته ز توفان خرابات

 زان باده که از وی شده برداً و سلاما              از بهر خلیل، آتش سوزان خرابات

 زان باده که بینا شده چشم پدر پیر                از پیرهن یوسف کنعان خرابات

 زان باده که بگرفته عصا و ید بیضا                از رشحۀ او موسی عمران خرابات

 زان باده که ادریس و مسیحا ز سر فخر         بر چرخ چهارم زده ایوان خرابات

 زان باده که خال لب او برده به تاراج            دین و دل سردار جماران خرابات

 زان باده که ته جرعه‌کش جام ولایش           میثم شد و بوذر شد و سلمان خرابات

 زان می که ز «خیراً یرهْ»، «شرّاً یرهُ» او           بَدْوی به سر، افسر زده ز ایقان خرابات

 زان باده که از ساقی‌‌‌‌‌‌‌اش آموخته جبریل          علم وادب و حکمت و عرفان خرابات

 مقصود من از باده، ولا هست و تولّی            بر ذیل ولای شه مردان خرابات

 داماد نبی، شیر خدا، همسر زهرا                   آن نقطۀ پرگار به دوران خرابات

 شاهی که خدایش شده وصّاف به قرآن         روح القدسش طفل دبستان خرابات

 المنّه للَّـه که به گلزار ثنایش                      نطقم شده گویا و غزل‌خوان خرابات:

 تجدید مطلع:

 ساقی! بده پیمانه به پیمان خرابات                 بر تهنیت ختم رسولان خرابات

 کاینک به رسول عربی آمده ابلاغ                 زیبنده و شایسته و شایان خرابات

در حجّ وداع نبی از ذروۀ اعلی                   جبریل امین آمده مهمان خرابات

 گفتا به رسول دو سرا کای شه لولاک!           ای خاک درت افسر شاهان خرابات!

 ای جان جهان! جان دوعالم به فدایت!         عالم همه چون جسم و تویی جان خرابات

 شاها! ز خدایت شده تأکید که برگیر               بر نصب علی از همه پیمان خرابات

 فی الفور علی را به خلافت بنما نصب          کاین واجب فوری است به برهان خرابات

 بر منزل مقصود رسان بار رسالت                  تأخیر مکن، ای شه خوبان خرابات!

 بلّغ و بما اُنزِل مِن رّبک اِعمَل                      ای سیّد و سالار رسولان خرابات!

 وان گه ز منادی، حسب الامر پیمبر                بر رفته و آینده شد اعلان خرابات

 در دم ز جهاز شتران، منبری آمد                  بر پا به برِ منبع احسان خرابات

 پا بر سر منبر بنهاد آن شه کونین                  بر حمد خدا شد شکرافشان خرابات

 وان گه ز پی خطبۀ غرّا شه بطحا                 رو کرد به آن جمع خروشان خرابات

 کآیا نه من اولی به شما؟ جمله به یک بار         گفتند به آن خسرو خوبان خرابات:

 الحق که تویی سرور و سردار و سزاوار          داریم بر امرت همه اذعان خرابات

بگْرفت کمربند علی، برد به بالا                    دیدش همه چون نیّر تابان خرابات

 فرمود: به هر کس که منم مهتر و مولا             اینک علی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اش قاید ذیشان خرابات

 گفتند «بَخا بَخ» همه از عالی و دانی               در مدح گل گلشن عمران خرابات

 بگْرفت سپس از همه اقوام و قبایل              بر دست علی، بیعت شایان خرابات

 ای مرگ برآنان که ببستند و شکستند             از بعد نبی، یکسره پیمان خرابات!

رحمت به کسانی که به هر دوره و ایّام           جان داده و نگسسته ز جانان خرابات!

ای شیر حق! ای دست خدا! عید غدیر است        عیدی ز تو خواهند گدایان خرابات

 عید آمده؛ از لطف بده عیدی ما را                  حقّ خلفت شاه شهیدان خرابات!

 بر ملّت آوارۀ ما یک نظر از لطف                  برحُرمت سقّای یتیمان خرابات!

 بر مجلس ما گوشۀ چشمی ز عنایت              حقّ علیِ اصغر عطشان خرابات!

 بر «احمدی» بی‌سر و سامان پریشان               بخشا ز کرامت، سر و سامان خرابات

 

پانوشت‌ها:

1.     وامی از فروغی بسطامی:

همّت طلب از باطن پیران سحرخیز        زیرا که یکی را ز دو عالم طلبیدند

2.     سزاوار، شایسته.

3.     آواز شراب را گفته‌اند که از گلوی صراحی بیرون می‌آید. نام سازی است.

4.     نام یک نوع ساز است.

5.     نشستن‌گاه آدمی، کَفَل.

6.     نوعی از عقرب زرد و درشت که دُمش را بر زمین می‌کشد و زهر شدیدی دارد؛ کنایه از زلف معشوق.

منبع: ثقلین

Print
4028 Rate this article:
No rating

Leave a comment

Name:
Email:
Comment:
Add comment

ادبیات

معارف

دیگر علوم انسانی

ارتباط با ما


نشانی:تهران,میدان انقلاب، ابتدای خیابان آزادی، کوچه جنتی (مترو)، کوچه فرسار، پلاک2، طبقه2
تلفن و تلگرام مسوول ثبت نام کارگاه ها: 110 1398 0920

Bayat.Dr@gmail.com :مدیر سایت

همکاری با ما


هر بزرگواری که تخصصی مرتبط با علوم انسانی شیعی داشته باشد (دانشجوی ارشد به بالا)، پس از مصاحبه‌ای کوتاه می‌تواند نوشته‌هایش را در این سایت منتشر کند و به شرط پرکاری صفحه‌ای شخصی در سایت داشته باشد.

هدف و روش ما


ما هر گونه تعصب و پیش داوری را مانع کار علمی می‌دانیم. نام‌ها و عناوین و نیز اقوال مشهور راه را بر نقد و مطالعۀ علمی ما نمی‌بندد.

ما بهترین راه دفاع از عقیده را کار دقیق و درست علمی می‌دانیم.

دربارۀ ما


گروهی دانشجویی هستیم که دربارۀ ادبیات و فرهنگ شیعی تحقیق می‌کنیم. دامنۀ تحقیق ما تمام علومی است که به نحوی می‌تواند به ادبیات و فرهنگ شیعی کمک کند؛ علومی مثل قرآن و حدیث، تاریخ، کلام، عرفان، فلسفه، هنر و ...

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به به سایت سلیس می باشد.

طراحی شده توسط DnnTeam.com