مأخذ خدو انداختن خصم بر روی حضرت امیرالمؤمنین در شعر مولوی

مأخذ خدو انداختن خصم بر روی حضرت امیرالمؤمنین در شعر مولوی

از علی آموز اخلاص عمل

شیر حق را دان مطهر از دغل


در غزا بر پهلوانی دست یافت

زود شمشیری بر آورد و شتافت


او خدو انداخت در روی علی

افتخار هر نبی و هر ولی


آن خدو زد بر رخی که روی ماه

سجده آرد پیش او در سجده‌گاه


در زمان انداخت شمشیر آن علی

کرد او اندر غزایش کاهلی...


اشاره:

استاد محمود مهدوی دامغانی در یادداشتی کوتاه و فاضلانه مأخذ بیت مشهور مولوی در وصف امیرالمؤمنین علیه‌السلام را آورده است. ایشان پس از چندین حاشیۀ سودمند، این حدیث را از مناقب ابن شهرآشوب و چند مأخذ شیعی دیگر نقل کرده است:

وَ لَمَّا أَدْرَكَ عَمْرَو بْنَ عَبْدَ وُدٍّ لَمْ يَضْرِبْهُ فَوَقَعُوا فِي عَلِيٍّ ع فَرَدَّ عَنْهُ حُذَيْفَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ ص مَهْ يَا حُذَيْفَةُ فَإِنَّ عَلِيّاً سَيَذْكُرُ سَبَبَ وَقْفَتِهِ ثُمَّ إِنَّهُ ضَرَبَهُ فَلَمَّا جَاءَ سَأَلَهُ النَّبِيُّ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ قَدْ كَانَ شَتَمَ أُمِّي وَ تَفَلَ فِي وَجْهِي فَخَشِيتُ أَنْ أَضْرِبَهُ لِحَظِّ نَفْسِي فَتَرَكْتُهُ حَتَّى سَكَنَ مَا بِي ثُمَّ قَتَلْتُهُ فِي اللَّه‏ (مناقب ابن شهرآشوب 2: 115)

نکتۀ جالب توجه این که مولوی این داستان را از منبعی شیعی نقل کرده است و طبق تحقیق مرحوم فروزانفر در مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی در منابع سنی چنین گزارشی یافت نشده است.

البته پایان داستان مولوی با هیچ گزارش و حدیثی هم‌خوانی ندارد. در روایت مولوی، حریف مولا ـ که تصریحی به نامش نشده است ـ تحت تأثیر رفتار امیرالمؤمنین علیه‌السلام، مسلمان می‌شود و همراه او پنجاه نفر از قبیله‌اش نیز اسلام اختیار می‌کنند. مولوی در نقل خود نه از عمرو بن عبدود نام می‌برد و نه از جنگ خندق؛ اما از دیرباز، حتی پیش از کشف سند روایی آن، همه این حکایت را با جنگ خندق تطبیق داده‌اند.

 

مآخذ: فصلنامۀ تخصصی ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد مشهد

نقل از: نورمگز

Print
3607 Rate this article:
3/0

Leave a comment

Name:
Email:
Comment:
Add comment

ادبیات

معارف

دیگر علوم انسانی

ارتباط با ما


چارت سازمانی
نشانی:تهران, خیابان بهارستان , خیابان صفی علی شاه , کوچه درویش , پلاک 6 تلفن: 02177687441
تلفن و تلگرام مسوول ثبت نام کارگاه ها: 09399990190

Bayat.Dr@gmail.com :مدیر سایت

همکاری با ما


هر بزرگواری که تخصصی مرتبط با علوم انسانی شیعی داشته باشد (دانشجوی ارشد به بالا)، پس از مصاحبه‌ای کوتاه می‌تواند نوشته‌هایش را در این سایت منتشر کند و به شرط پرکاری صفحه‌ای شخصی در سایت داشته باشد.

هدف و روش ما


ما هر گونه تعصب و پیش داوری را مانع کار علمی می‌دانیم. نام‌ها و عناوین و نیز اقوال مشهور راه را بر نقد و مطالعۀ علمی ما نمی‌بندد.

ما بهترین راه دفاع از عقیده را کار دقیق و درست علمی می‌دانیم.

دربارۀ ما


گروهی دانشجویی هستیم که دربارۀ ادبیات و فرهنگ شیعی تحقیق می‌کنیم. دامنۀ تحقیق ما تمام علومی است که به نحوی می‌تواند به ادبیات و فرهنگ شیعی کمک کند؛ علومی مثل قرآن و حدیث، تاریخ، کلام، عرفان، فلسفه، هنر و ...

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به به سایت سلیس می باشد.

طراحی شده توسط DnnTeam.com