سبک ایدئولوژیک شعر عاشورایی معاصر؛ مطالعۀ موردی: شعر علی معلم، علی موسوی گرمارودی و طاهره صفارزاده

سبک ایدئولوژیک شعر عاشورایی معاصر؛ مطالعۀ موردی: شعر علی معلم، علی موسوی گرمارودی و طاهره صفارزاده

اشاره:

مقالۀ زیر، به شیوۀ دانشجویی، با مقدمه‌ای دقیق اما تکراری دربارۀ سابقۀ شعر دینی و مراثی عاشورایی و نیز تعریف واژگان بنیادین پژوهش (سبک و ایدئولوژی) شروع شده است. بخش جدی مقاله از صفحۀ 74 (یعنی صفحۀ نهم مقاله) آغاز می‌شود.

در این بخش، نویسنده سه شعر عاشورایی شاخص از سه شاعر نام‌آشنای صدر انقلاب را بررسی می‌کند:

علی معلم دامغانی: تاوان این خون تا قیامت ماند بر ما

سید علی موسوی گرمارودی: خط خون

طاهره صفارزاده: این هیکل سیاه

خوانش‌ها و تحلیل‌ها دقیق و جاندار است و به دور از کلیشه‌های رایج در نقدهای مطبوعاتی است. به نظر می‌رسد اطلاعات نویسنده در علوم اسلامی در حد معمول و متعارف باشد و عمق چندانی نداشته باشد. به زعم نگارندۀ این سطور، نویسندۀ محترم، نتوانسته لایه‌های معنایی و ساختار تخیل موسوی گرمارودی را به طور کامل کشف کند؛ لذا شعر او را در رعایت ادب شرعی، ضعیف توصیف کرده است. برای فهم بهتر سروده‌های گرمارودی، مقالۀ «نقد سه‌گانۀ سپید گرمارودی بر اساس تخیل‌شناسی مکتب پاریس» پیشنهاد می‌شود.

بر خلاف بسیاری از مقالات دانشجویی، در این نوشته، نتیجه تکرار مقدمه نیست؛ بلکه حاوی هفت نکتۀ ارزشمند است و حسن ختام مقالۀ خانم جهان‌تیغ محسوب می‌شود.

19 کتاب و یک مقاله، منابع این نوشته را تشکیل می‌دهند. مروری بر نام کتب نشان می‌دهد که نویسندۀ محترم از منابع مشهور و موجود در کتاب‌خانه‌های عمومی استفاده کرده و برای یافتن مآخذ، دشواری چندانی نداشته است.

این مقاله که گویا برگرفته از رسالۀ دکتری خانم جهان‌تیغ است، با نام ایشان و دو استاد محترمشان در دانشگاه شهید چمران اهواز به چاپ رسیده است.

نویسندۀ مسؤول: انسیه جهان‌تیغ: دانشجوی دکتری

پروین گلی‌زاده: دانشیار

محمود رضایی دشت ارژنه: عضو هیأت علمی

 

فصلنامۀ پژوهش‌های نقد ادبی و سبک‌شناسی

دوره 5، شماره 18، زمستان 1393، صفحه 65-92

سبک ایدئولوژیک شعر عاشورایی معاصر

مطالعۀ موردی؛ شعر علی معلم، علی موسوی گرمارودی و طاهره صفارزاده

 

چکیده

در این پژوهش با بررسی اشعاری از سه شاعر برجستة عاشورایی نشان داده شده است که این شاعران تا چه حد به چارچوبِ ایدئولوژی اسلامی (که مد نظر شاعران بوده است) پای‌بندی داشته و تا چه حد به خطوط قرمز نزدیک شده‌اند و هم‌چنین مشخص شده است که نوآوری‌های شاعرانه و مفهوم‌سازی‌های ایدئولوژیکِ آنان در اشعارشان چه مواردی بوده است. در مجموع چنین نتیجه‌گیری شد که علی معلم دامغانی، شاعری سنتی است که گاهی برای پروردن شعر خود علی‌رغم نگرش ایدئولوژیکی، به مفهوم‌سازی می‌پردازد. علی موسوی گرمارودی، شاعری است که بیش از دیگران به هنرِ شاعری و زیباییِ صنایعِ شعری‌اش بها داده و نسبت به شاعران دیگر کم‌تر پای‌بند سنت‌های دینی بوده است. در مقابل طاهره صفارزاده، شاعری است که بسیار محتاطانه از مفاهیم ایدئولوژیک مذهبی استفاده می‌کند و اولویت را بیش از ظاهر و فرم شعر به ایدئولوژی و محتوای شعر می‌دهد.

متن کامل مقاله به پیوست آمده است.

Print
2940 Rate this article:
4/0

Leave a comment

Name:
Email:
Comment:
Add comment

ادبیات

معارف

دیگر علوم انسانی

ارتباط با ما


چارت سازمانی
نشانی:تهران, خیابان بهارستان , خیابان صفی علی شاه , کوچه درویش , پلاک 6 تلفن: 02177687441
تلفن و تلگرام مسوول ثبت نام کارگاه ها: 09399990190

Bayat.Dr@gmail.com :مدیر سایت

همکاری با ما


هر بزرگواری که تخصصی مرتبط با علوم انسانی شیعی داشته باشد (دانشجوی ارشد به بالا)، پس از مصاحبه‌ای کوتاه می‌تواند نوشته‌هایش را در این سایت منتشر کند و به شرط پرکاری صفحه‌ای شخصی در سایت داشته باشد.

هدف و روش ما


ما هر گونه تعصب و پیش داوری را مانع کار علمی می‌دانیم. نام‌ها و عناوین و نیز اقوال مشهور راه را بر نقد و مطالعۀ علمی ما نمی‌بندد.

ما بهترین راه دفاع از عقیده را کار دقیق و درست علمی می‌دانیم.

دربارۀ ما


گروهی دانشجویی هستیم که دربارۀ ادبیات و فرهنگ شیعی تحقیق می‌کنیم. دامنۀ تحقیق ما تمام علومی است که به نحوی می‌تواند به ادبیات و فرهنگ شیعی کمک کند؛ علومی مثل قرآن و حدیث، تاریخ، کلام، عرفان، فلسفه، هنر و ...

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به به سایت سلیس می باشد.

طراحی شده توسط DnnTeam.com